Pada tanggal 29 Dhulhijjah 1392H tatkala beliau dan anakandanya Umar yang ketika itu baru berusia 9 tahun beri'tikaf dalam Masjid Jami` Tarim menunggu masuk waktu sholat Jumaat, beliau telah dijemput oleh 2 orang polis dan dibawa ke balai yang berdekatan. Namun sebelum beliau dibawa pergi, beliau meninggalkan rida’nya [shalnya] ditempat duduknya …..
Sholat Jum’at sudah pun selesai, namun bayangan beliau masih belum kelihatan. Setelah puas menunggu, maka si anak kecil itu, akhirnya pulang sendirian dengan membawa syal milik ayahnya. Sejak dari saat itu tiada lagi khabar berita mengenai ayahanda kesayangannya. Hidup matinya tidak dapat dipastikan …. Tatkala dibawa pergi oleh pemerintah komunis itu, usia beliau telah menjangkau 60 tahun. Ramai yang percaya bahawa beliau telah syahid … dibunuh oleh komunis tersebut kerana khuatir akan pengaruh dan kelantangan beliau. Beliau yang dimaksudkan adalah al-Habib Muhammad bin Salim bin Hafidz رحمه الله iaitu ayahanda kepada al-Habib Umar, Pengasas Dar al-Mushthafa, Tarim, Hadramaut).
![](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhaTpAhC_tDgmUncXI9DcKHe88dH7NtsrPXHeQe7rq_fRThrzJM9wd169VdNwpJnsT6luvWvSseHzz9o20X9N1hylkvNSwYPjvgq0sR11GXfaH8nwHR3Nw6gezIwM9dlhbTknYzcdg7IWg/s200/3+-+masjid+jamek+tarim.jpg)
Pendidikan: Mendapat didikian awal dari ayahandanya Habib Salim bin Hafidz. Kesan pendidikan ayahnya, ketika usianya meningkat dewasa, peribadinya dihiasi dengan budipekerti yang mulia. Selain berguru dengan ayahandanya yang terkenal alim, beliau juga turut berguru dengan Habib 'Ali bin 'Abdur Rahman al-Masyhur, Habib 'Abdullah bin 'Umar asy-Syathiri, Habib 'Alwi Bin Syihab, Sayyid Hamid al-Sirri, Sayyid ‘Ali bin Zein al-Hadi, Habib Ahmad bin ‘Umar asy-Syathiri, Habib Abdullah bin ‘Aydrus, Habib Hasan bin Muhammad Balfaqih, Habib Muhammad bin Hasan ‘Aidid, Habib Hasan bin Ismail, Syaikh Abu Bakar al-Khatib, Syaikh Muhammad bin ‘Iwadh BaFadhal, Habib Abdurrahman al-Saqqf, Habib Muhammad bin Hadi al-Saqqaf dan ramai lagi ulama Hadhramaut. Beliau juga telah mengembara ke Haramain, India, Pakistan dan lain-lain untuk menuntut ilmu dan berda’wah. Akhirnya beliau kembali ke Tarim dan mendirikan majlis-majlis ta'lim di sana selain menjalankan usaha dakwah ke daerah-daerah luar.
![](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEh7Cfyq5QIgkHEoAem34PcQ4xMSQ7jRsKs_3OJ-jPYsH1ebHOHOQexwi4nemdaw4bjhADwC-AnbFMC0l2F6SLmfkURzX55ouG3Gv3yS35TQJ02BcTFw9ADm-LZ4PgZEkOpWd1Gj9VAsT3c/s200/2+-+Habib+Ali+al-Masyhor.jpg)
Dalam menyampaikan dakwah pula, Habib Muhammad terkenal lantang dalam menyeru umat kepada jalan Allah dan syariatNya. Suaranya dalam menyampaikan kebenaran tidak dapat dihalang sehingga dengan kepala diacukan pistol beliau telah menyatakan kebenaran tanpa takut dan gentar.
Karya: Walaupun beliau sibuk mengajar, berdakwah dan menjalankan tugas sebagai Mufti, beliau juga sempat menghasilkan beberapa buah karya, yang mana ada diantaranya yang telah dicetak dan sebahagiannya masih dalam bentuk manuskrip. Antara karya beliau:
- Takmilah Zubdatul Hadits fil Faraidh,
- Al-Miftah li Babin Nikah,
- Al-Tazkirah al-Hadhromiyah,
- Al-Fawaid al-Tsaminah,
- Durus al-Tauhid,
- Al-Wasilah lil Wiqawah,
- Qurratul ‘Ain li Jawabi As`ilati Waadi al-‘Ain,
- Al-Nafhah al-Wardiyah,
- Nazam Maulid al-Haafidz ‘Imaad al-Diin ibn Katsir,
- Dalil al-Muslim,
- Al-Fawaid al-Nahwiyyah li Qaari` al-Ajrumiyah.
Manakala yang masih dalam bentuk manuskrip, antaranya
- Majmu’ Kalam wa Mawa’idz al-Habib ‘Alwi bin Abdullah bin Syihab,
- Manaqib al-Habib ‘Abdullah bin ‘Umar asy-Syathiri (ayahanda kepada al-Habib Salim Syathiri, Ribath Tarim)
- Rehlah al-Habib Musthafa al-Muhdhar,
- Diwan Syairnya dan
- Himpunan Fatwanya.
Keluarga: Hasil dari perkahwinan beliau, Habib Muhammad dikurniai 11 orang cahaymata, yang antaranya adalah
- Al-‘Allamah al-Faqih Habib ‘Ali al-Masyhur - Ketua Majlis Fatwa Tarim (gambar atas) ,
- Al-Habib Ahmad ‘Athtos (beliau sering bersama-sama dengan Habib Umar ketika berdakwah di Asia Tenggara) - [gambar bawah bersama Habib Umar]
- Al-Da’i ilaLlah al-‘Allamah al-Habib Umar (pengasas dan pengetua Dar al-Musthafa Tarim),
- Habib Salim, dan
- Habib ‘Abdullah
![](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiErf5Aqf1SeL9kAMk6v5HRiIT0fR6dc-Eqf00EP1JRxzhRxq3MV4y_2T0kLRc9docKpwAbVn0oZdx1KK4U5gCegrMCNtnoNdCUoBhsuzQymtnPnp1EhhLkr2MWc53IKGOz-V24He5jQCE/s200/1+-+hb+umar+bersama+abangnya+hb+ahmad+attash.jpg)
Ramai yang percaya bahawa beliau telah dibunuh syahid oleh pemberontak komunis tersebut kerana khuatir akan pengaruh dan kelantangan beliau. Kini perjuangan dakwahnya diteruskan oleh murid-murid dan zuriat beliau, antaranya yang masyhur ialah Habib 'Umar bin Muhammad bin Salim bin Hafidz yang terkenal diseluruh dunia sebagai seorang pendakwah. Seolah-olah, shal yang ditinggalkan seumpama bendera da’wah yang diwariskan kepada anaknya, Habib 'Umar bin Muhammad bin Salim bin Hafidz untuk terus diperjuangkan. Dan kini Habib Umar meneruskan da’wahnya bukan sekadar dijazirah arab bahkan ke seluruh pelusuk dunia. Manakala al-'Allamah Habib 'Ali Masyhur pula terkenal sebagai ulama yang mempunyai ilmu yang tinggi, menjadi rujukan para ulama. Mudah-mudahan Allah melimpahkan keredhaanNya ke atas Habib Muhammad bin Salim bin Hafidz dan memberikan kepada kita sekalian keberkatan dan manfaat ilmunya....al-Fatihah.
اللهم انشرنفحات الرضوان عليه وإمدنا بالأسرار التي أودعتهالديه. اللهم صل وسلم على جده النبي الأمين سيدنا محمد وعلى آله وصحبه أجمعين
Ya Allah! Sebarkanlah hembusan keredhaanMu keatasnya dan limpahkanlah, Ya Allah kepada kami segala rahsia yang Engkau simpan disisinya. Ya Allah kurniakanlah rahmat dan kesejahteraan keatas datuknya, Nabi al-Amin, penghulu kami Sayyidina Muhammad dan keatas keluarga dan shahabat-shahabatnya sekalian.
Sekian.
Catatan ini adalah merupakan sebahagian dari entri abuzahrah di blog al-Fanshuri di bawah tajuk ‘Catatan Perjalanan ke Tarim’.
Thursday, March 26, 2009
Tuan Guru Haji Yahya bin Muhamad Thaha, Kupang, Baling, Kedah Darulaman – Pengasas Madrasah Khairiyyah Merupakan Tuan Guru Yg di Geruni Komunis
![](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhwJDNEl_yNuRWb6_qmrKgFesb0LTku8nXUG4-JOEr12_KYv7afUu8UGKVxnzsXtWAZitj0BTBeJ4b23TWTuJzgld9o5qypwUPxA5yhyphenhyphenvxEZXpA4wdJcqZGV1A-WODw3SDuaELXeVBD7SU/s200/53+-+Tuan+Guru++Haji+Yahya+Kupang.png)
Tuan Guru Haji Yahya bin Muhamad Thaha, Kupang, Baling, Kedah Darulaman – Pengasas Madrasah Khairiyyah (kini di kenali sebagai Yayasan Khairiyyah), Tuan Guru Yang di Geruni Komunis.
Kelahiran: Tuan Guru Haji Yahya bin Muhamad Thaha bin Idris (Mat Aris) di lahirkan di Kampung Pisang, Kupang, Baling Kedah, Darulaman pada tahun 1906M. Datuk beliau, Idris berasal dari Fathani.
Ibunya adalah Hajjah Hajar binti Haji ‘Abdullah bin Tok Samad, Kampung Pisang, Kupang. Keluarga sebelah ibunya juga berasal dari Fathani dimana sewaktu awal kedatangan mereka ke Kedah, mereka menumpang di rumah Tok Basyir [1] dan di rumah Tok Mat Din. Kedua-duanya muhajir dari Fathani yang berpindah ke Kedah.
![](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjqtai1SubOBAT_EdMAqEvPhT4zHF2HmFg57gT3TzEql2OZnMgRd8T41vkZZKwGmFrqOe3JsBuBvLsCJKuAZOSnVXEIl8RhmpJlk2H8m5vvrm7uQPMXek8bBNN5c7p5UoXuuWYJwRfreik/s200/aaaa-+peta+kedah.jpg)
- Pak Cik Daud (Tuan Guru Haji Wan Daud bin Wan Musthafa al-Fathani). Ayah saudara kepada Pak Da El, Pak Chu Him dan Syaikh Wan Ahmad al-Fathani.
- Tuan Guru Haji Yahya Raman al-Fathani (Cher Pak Ya al-Ramani) – menantu Tok Yaman al-Fathani
- Syaikh Nur bin Syaikh Nik Mat Kecik (Syaikh Nur Raman)
- Syaikh wan Ismail bin Wan ‘Abdul Qadir al-Fathani atau Pak Da ‘El
- Syaikh Mukhtar ‘Atarid Bogor
- Syaikh Ahmad Ahyad Idris Bogor (menantu Syaikd Mukhtar ‘Atarid)
- Syaikh ‘Ali Maliki (ketua ulama fiqh 4 mazhab)
- Sayyid ‘Alawi bin Sayyid Abbas al-Maliki al-Hasani
- Syaikh Muhammad ‘Arabi
- Tuan Guru Dato’ Haji ‘Abdurrahman Haji Abdullah, Merbok, Kedah
- Tuan Guru Dato’ Haji Hussin Haji Sholeh, Lorong Makam, Langgar, Kedah
- Tuan Guru Haji Awang Embun Haji Umar, Kampung Sadik, Kupang
- Mufti Haji Muhammad Nor Ibrahim, Kelantan
- Tuan Guru Haji Daud Said, Getting, Tumpat, Kelantan
- Tuan Guru Haji ‘Abdurrahman Arsyad, Dala, Fathani (Tok Dala)
- Tuan Guru Haji ‘Abdullah Haji Wan Musa, Kubang Pasu Kota Bahru, Kelantan
- Syaikh ‘Abdul ‘Aziz Haji Ahmad Awang Besar, Kupang (Qadhi Besar Kedah)
- Syaikh Muhammad Yasin bin Muhammad ‘Isa al-Fadani
![](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEg975drai2R6sXbDXPq8feuRbKJ0IpiWQ9Fg-52kn8kQtYjKuXbzUxBZe58d0j0AEKYpNGH31zMTboTk-PrUSzZ8pZKvDHYRcObKOrFi4GjL0-bBA4sciclEz0yEX6FBfTlEbTbRnTY3x4/s200/53+-+Tuan+Guru++Haji+Yahya+Kupang.png)
Sebelum tahun 1951, Madrasah Khairiyah ini menumpukan pengajian secara umumi tetapi setelah dipersetujui oleh Tuan Guru Haji Yahya, pengajian secara nizami di selah siang hari diperkenalkan dan digabungkan dengan pengajian secara umumi di sebelah malam harinya. Antara yang menjadi tenaga pengajar adalah Tuan Guru Haji Hasan Rasyid al-Makki (selaku Mudir),Dato’ Haji Zakaria Haji Ahmad Wan Besar, Haji Sulaiman Ibrahim Fahmi, Haji Badaruddin dan Haji ‘Abdurrahman Haji ‘Abdul Majid. Madrasah al-Khairiyah ditukarkan kepada nama Yayasan Khairiyah pada tahun 1971 ketika Ustaz Zawawi Haji ahmad Che Pi menjadi mudirnya.
![](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhAQN9d0pKk8DxGRx1Ds9DS25W6I7CGhAwShiTR85ipJB8QlC1egqGR65vuzAJDbJrS-vpZ08-QU1YS_rms7SXCUSeyZORYFjKktYNSuwOg_XOmesB0wCLsQdEUASGa3-qUVO8t7ej-ilI/s200/pondok.jpg)
- Tuan Guru Haji Umar Zuhdi Haji Sholeh, Pondok Banggol Berangan, Lanai, Baling
- Tuan Guru Haji Awang Embun Haji Umar, Kampung Sadik, Kupang
- Ustaz Haji ‘Abdullah Awang Besar
- Ustaz Haji Yusuf Ismail, Baling (bekas ahli Majlis Fatwa Tabung Haji). Beliau adalah khadam kepada Tuan Guru Haji Yahya
- Tuan Guru Haji Muhammad Yusuf, Batu 4, Jalan Yala, Betung
- Tuan Haji Syahabuddin, bekas imam Masjid Baling
- Ustaz Haji Sulaiman Ibrahim Fahmi, Mudir Yayasan Khairiyah
- Ustaz Haji Yahya Awang Besar – anak saudara beliau dan merupakan Imam Masjid Kampung Tanjung, Kupang
- Dato Haji Daud Che Ngah, bekas Pengurus Besar Bimbingan Haji, Lembaga Tabung Haji
- Syaikh Haji Hasan Rasyid, Mudir Yayasan Khairiyah yang pertama
- Tuan Guru Haji Wan Embun, Ijok, Perak
- Ustaz Zawawi Haji Ahmad, bekas ADUN Kedah0.0.
- Ustaz Haji Ismail Haji ‘Ali, Jempol, Negeri Sembilan. Tokoh Ma’al Hijrah Negeri Sembilan 1998.
- Syaikh Ahmad Zahari, Mekah
Karangan: Tiada maklumat yang menunjukkan Tuan Guru Haji Yahya meninggalkan sebarang karangan berupa tulisan. Yang pasti beliau meninggalkan kitab yang bergerak iaitu murid-murid beliau.
Kemasyarakatan: Sewaktu pemberontakan komunis - zaman darurat, iaitu itu setelah kekalahan tentera Jepun dan Inggeris kembali bertapak, berlaku bermacam keganasan, kekejaman terhadap rakyat oleh Kumpulan Bintang Tiga – Komunis. Pada ketika inilah Tuan Guru Haji Yahya dan murid-murinya memainkan peranan paling berjasa sampai dikenang sehingga kini oleh masyarakat Kupang, Baling iaitu menghalau komunis dari mengganggu masyarakat kampung.
Pada ketika pemberontakan komunis, Sekolah Melayu Kupang menjadi markas Bintang Tiga (Komunis) menjalankan aktiviti mereka mengganggu penduduk kampung. Tuan Guru Haji Yahya serta rakannya Pak Su Haji Ahmad telah mengetuai perarakan menghalau komunis tersebut dengan laungan kuat takbir (الله اكبر) dan tahlil (لاإله إلا الله) dan berhenti di Masjid Kupang yang bertentangan dengan markaz komunis. Di Masjid ini mereka bertakbir dan bertahlil dengan kuat sehingga menggerunkan pihak komunis dan akhirnya mereka melarikan diri. Dan keadaan kampung kembali tenang.
Kegiatan menghalau komunis ini bukan sahaja berlaku di Baling, tetapi Tuan Guru Haji Yahya juga dijemput untuk menghalau komunis di Kroh, Grik dan Batu Kurau, Perak. Inilah yang yang menjadi kelebihan pada diri Tuan Guru Haji Yahya. Sehinggakan masyarakat Cina tempatan pada awalnya tidak mempercayai Tuan Guru Haji Yahya sudah meninggal kerana mereka mendakwa masih melihat beliau dimana-mana. Dan memang tidak dinafikan bahwa Tuan Guru Haji Yahya ini dikurniakan karamah iaitu antaranya digeruni musuh. Perkara seumpama ini juga berlakau kepada tokoh-tokoh ulama yang lain seperti Tuan Guru Haji Wan ‘Abdus Shamad Pokok Sena dan Tuan Guru Haji Hussin Che Dol di dalam perisitwa Bukit Jenun.
Politik: Tuan Guru Haji Yahya juga bergiat di dalam politik iaitu di dalam Parti Islam Semalaysia (PAS). Madrasahnya, Madrasah Khairiyah pernah menjadi tapak bagi penubuhan Dewan Ulama PAS Negeri Kedah dan beliau sendiri telah terpilih sebagai Ketua Dewan Ulama PAS Kedah yang Pertama pada tahun 1953.
Keturunan: Tuan Guru Haji Yahya mula mendirikan rumahtangga pada tahun 1936 ketika menuntut di Mekah dengan Hajjah Wan ‘Aisyah binti Haji Mat , Kupang tetapi bercerai kemudiannya, tanpa meperolehi zuriat. Kemudian bernikah pula dengan ‘Aisyah binti Haji Awang Kechik, Kampung Pisang. Melalui perkahwinannya ini beliau dikurniakan 10 orang zurat. Seterusnya berpoligami, dengan menikahi Fathimah binti Haji Muhammad Zain, dan mendapat seorang anak. Setelah kematian Fathimah, Tuan Guru Haji Yahya mengahwini Hajjah Khadijah bin Haji Muhammad Zain, iaitu saudara kepada Fathimah (bersalin tikar) dan memperolehi 10 orang cahayamata. Melalui pernikahan Tuan Guru Haji Yahya dengan Hajjah Maimunah @ Munah bin Haji Muhammad Yasin [4], dan mendapat 6 orang cahayamata. Dan isteri Tuan Guru Haji Yahya yang terakhir adalah Hajjah Khadijah binti Jusuh dari Kelantan, dan mendapat seorang cahayamata. Jumlah anak Tuan Guru Haji Yahya kesemuanya adalah 28 orang.
Kewafatan: Tuan Guru Haji Yahya bin Muhammad Thaha menghembuskan nafasnya yang terakhir pada jam 2 petang, Khamis 1959 dirumah isterinya Hajjah Maimunah. Jenazah beliau beliau di semadikan di tanah perkuburan Masjid al-Huda, Kampung Hangus, jam 11 pagi Jum’at. Al-Faatihah.
Sekian dan salam hormat dari
Al-Haqir Abu Zahrah ‘Abdullah Thahir al-Qedahi
Catatan ini disempurnakan pada hari Rabu, 28 Rabiul Awwal 1430/25 Mac 2009 di teratakku di Gombak - Catatan ini adalah merupakan ringkasan dari: Majalah Pengasuh Bil. 570 dibawah kolum Tokoh Ulama Semenanjung Melayu oleh Muhammad Rushdi ‘Abdul Malik al-Kalantani
Al-Haqir Abu Zahrah ‘Abdullah Thahir al-Qedahi
Catatan ini disempurnakan pada hari Rabu, 28 Rabiul Awwal 1430/25 Mac 2009 di teratakku di Gombak - Catatan ini adalah merupakan ringkasan dari: Majalah Pengasuh Bil. 570 dibawah kolum Tokoh Ulama Semenanjung Melayu oleh Muhammad Rushdi ‘Abdul Malik al-Kalantani
Notakaki
[1] – Beliau adalah datuk kepada Tuan Guru Haji Awang Embun Haji Umar dan merupakan moyang kepada Dato’ Syaikh ‘Abdul ‘Aziz (qadhi besar Kedah, beliau meninggal di dalam satu nahas kapalterbang di Bangkok sewaktu kembali daripada menunaikan haji, tahun 70an) dan Dato’ Haji Zakaria Haji Ahmad Wan Besar (ahli majlis fatwa kerajaan Negeri Kedah sehingga kini).
[2] Beliau adalah ayah kepada Dato’ Syaikh ‘Abdul ‘Aziz (qadhi besar Kedah) dan Dato’ Haji Zakaria (ahli majlis fatwa kerajaan Negeri Kedah), mertua kepada Tuan Guru Haji Ahmad Rusydi, Sidim, dan besan Tuan Guru Haji Hussien Che Dol. Beliau ahli dalam ilmu qiaraat yang 7.
[3] Tuan Guru Haji Ya’kub ini terkenal dengan nama ‘Haji Ya’kub Hitam’ kerana pada masa yang sama terdapat seorang lagi Haji Ya’kub yang menjadi qadhi Sik, yang dipanggil ‘Haji Ya’kub Putih’. Haji Ya’kub Hitam mendapat pendidikan di Mekah dan merupakan teman baik Tok Kenali. Pada awalnya tinggal di Pedu, kemudian di bawa oleh Haji Utsman, ketua kampung Kemelung untuk mengajar dan membuka pondok disana. Kemudian Haji Utsman diambil oleh Tuan Guru Haji Ya’kub sebagai menantunya. Salah seorang anak Haji Utsman adalah Tan Sri Dr. ‘Abdul Hamid Utsman (bekas menteri yang menjaga hal ehwal agama dan merupakan penasihat khas Perdana Menteri Malaysia)
[4] – Haji Muhammad Yasin berasal dari Negeri Sembilan. Beliau kemudiannya dikenali dengan Syaikh Muhammad Yasin. Mengahwini Hajjah Aminah, anak kepada Tuan Guru Haji Yak’kub Hitam, Kemelung, Sik. Beliau menetap dan meninggal di Mekah. Sebelum berangkat ke Mekah, beliau mengahwinkan anak gadisnya yang bernama Maimunah atau Munah kepada Tuan Guru Haji Yahya Kupang. Ketika itu Maimunah berusia kurang lebih 12 tahun.
No comments:
Post a Comment